Thị thực không chỉ là giấy phép vào Việt Nam. Ký hiệu thị thực xác định mục đích nhập cảnh, và mục đích đó ràng buộc người nước ngoài được làm gì trong thời gian ở Việt Nam.
Ba nhóm ký hiệu hay gặp
| Nhóm | Ký hiệu | Mục đích |
|---|---|---|
| Du lịch | DL | Du lịch. Không được làm việc. |
| Làm việc | LĐ1, LĐ2 | Lao động — LĐ1 cho người thuộc diện không phải có giấy phép lao động, LĐ2 cho người thuộc diện phải có |
| Đầu tư | ĐT1, ĐT2, ĐT3, ĐT4 | Nhà đầu tư, phân theo mức vốn góp và ngành nghề, địa bàn |
| Doanh nghiệp | DN1, DN2 | Làm việc với doanh nghiệp Việt Nam; chào bán dịch vụ, thành lập hiện diện thương mại |
| Thân nhân | TT | Vợ, chồng, con dưới 18 tuổi của người nước ngoài được cấp thị thực LV, ĐT, NN, DH, PV1, LĐ; hoặc của công dân Việt Nam |
| Học tập | DH | Thực tập, học tập |
| Thăm thân | VR | Thăm người thân hoặc mục đích khác |
| Điện tử | EV | Thị thực điện tử, thời hạn tối đa 90 ngày, có giá trị một lần hoặc nhiều lần |
Thị thực điện tử
Thị thực điện tử ký hiệu EV có thời hạn tối đa 90 ngày và có giá trị một lần hoặc nhiều lần. Đây là thay đổi lớn so với quy định cũ chỉ cho 30 ngày một lần, và đủ cho phần lớn nhu cầu khảo sát thị trường, tìm hiểu cơ hội đầu tư, du lịch dài ngày.
Ba điều cần biết:
- Cấp trực tuyến, không phải tới cơ quan đại diện — nhưng phải nhập cảnh đúng cửa khẩu đã đăng ký;
- Không thay thế được thị thực lao động. Có EV 90 ngày không có nghĩa được làm việc 90 ngày;
- Kiểm kỹ thông tin trước khi nộp — sai một ký tự trong số hộ chiếu là phải xin lại từ đầu.
Miễn thị thực
Việt Nam miễn thị thực đơn phương cho công dân một số quốc gia, và miễn thị thực song phương theo điều ước quốc tế. Ba lưu ý:
- Danh sách và thời hạn miễn thay đổi theo từng giai đoạn — cần kiểm tra thông tin chính thức tại thời điểm dự kiến nhập cảnh, không dựa vào bài viết cũ;
- Miễn thị thực là miễn giấy tờ nhập cảnh, không phải miễn ràng buộc về mục đích. Nhập cảnh diện miễn thị thực rồi đi làm vẫn là làm việc không phép;
- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài là vợ, chồng, con của họ có thể thuộc diện giấy miễn thị thực — một loại giấy tờ riêng, có thời hạn dài.
Lỗi phổ biến nhất: nhập cảnh sai mục đích
Tình huống lặp đi lặp lại: doanh nghiệp cần người nước ngoài sang gấp, thấy thủ tục thị thực lao động lâu nên cho người đó nhập cảnh bằng thị thực du lịch hoặc diện miễn thị thực, rồi tính làm giấy phép lao động sau.
Vấn đề:
- Trong thời gian chờ, người đó làm việc là làm việc không phép — rủi ro cho cả người lao động và doanh nghiệp;
- Việc chuyển đổi mục đích của thị thực chỉ được thực hiện trong các trường hợp luật quy định, không phải muốn chuyển là chuyển. Trường hợp không thuộc diện được chuyển đổi thì phải xuất cảnh rồi làm lại thị thực đúng mục đích từ nước ngoài — mất thêm thời gian và chi phí, đúng thứ mà cách làm này định tiết kiệm.
Cách đúng là làm ngược lại: xác định người này thuộc diện nào, chuẩn bị giấy tờ, rồi mới sắp lịch nhập cảnh.
Gia hạn tạm trú
Người nước ngoài đang ở Việt Nam có thể được xem xét gia hạn tạm trú, do cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh đề nghị. Hồ sơ cơ bản:
- Văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân bảo lãnh;
- Tờ khai theo mẫu;
- Hộ chiếu bản gốc;
- Giấy tờ chứng minh mục đích tiếp tục ở lại;
- Giấy xác nhận đăng ký tạm trú.
Nên nộp trước khi hết hạn tạm trú ít nhất một tuần. Cư trú quá hạn phát sinh xử lý vi phạm và để lại dấu vết trong hồ sơ, ảnh hưởng tới các lần xin thị thực, thẻ tạm trú sau.
Ba việc nên kiểm trước mỗi chuyến
- Hộ chiếu còn hạn bao lâu — nhiều thủ tục yêu cầu hộ chiếu còn giá trị dài hơn thời gian dự kiến ở lại;
- Ký hiệu thị thực có đúng mục đích thật của chuyến đi không;
- Ngày hết hạn tạm trú được đóng dấu khi nhập cảnh — đây là mốc thật, không phải ngày hết hạn ghi trên thị thực. Hai con số này có thể khác nhau và người ta hay nhìn nhầm.
Điểm thứ ba là điểm bị bỏ qua nhiều nhất, và là nguyên nhân của phần lớn các trường hợp quá hạn ngoài ý muốn.
Hỏi đáp nhanh
Thị thực điện tử Việt Nam có thời hạn bao lâu?
Thị thực điện tử ký hiệu EV có thời hạn tối đa 90 ngày và có giá trị một lần hoặc nhiều lần. Đây là thay đổi lớn so với quy định cũ chỉ cho 30 ngày một lần. Nhưng phải nhập cảnh đúng cửa khẩu đã đăng ký khi nộp hồ sơ.
Có thị thực du lịch rồi làm việc tại Việt Nam được không?
Không. Ký hiệu thị thực xác định mục đích nhập cảnh và ràng buộc người nước ngoài được làm gì. Thị thực du lịch ký hiệu DL không cho phép làm việc; nhập cảnh diện miễn thị thực rồi đi làm cũng là làm việc không phép.
Nhập cảnh bằng visa du lịch rồi chuyển sang visa lao động được không?
Việc chuyển đổi mục đích của thị thực chỉ được thực hiện trong các trường hợp luật quy định, không phải muốn chuyển là chuyển. Trường hợp không thuộc diện được chuyển đổi thì phải xuất cảnh rồi làm lại thị thực đúng mục đích từ nước ngoài — mất thêm thời gian và chi phí.
Ngày phải rời Việt Nam là ngày nào trên giấy tờ?
Là ngày hết hạn tạm trú được đóng dấu khi nhập cảnh, không phải ngày hết hạn ghi trên thị thực. Hai con số này có thể khác nhau và đây là nguyên nhân của phần lớn trường hợp cư trú quá hạn ngoài ý muốn.
Gia hạn tạm trú nên làm trước bao lâu?
Nên nộp trước khi hết hạn tạm trú ít nhất một tuần, do cơ quan, tổ chức, cá nhân mời hoặc bảo lãnh đề nghị. Cư trú quá hạn phát sinh xử lý vi phạm và để lại dấu vết trong hồ sơ, ảnh hưởng tới các lần xin thị thực, thẻ tạm trú sau.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.