Đây là thủ tục không ai chuẩn bị trước, thường phải làm trong lúc gia đình đang bối rối. Nhưng nó chặn gần như mọi việc pháp lý phía sau: không có trích lục khai tử thì không khai nhận di sản được, không làm được chế độ tử tuất, không đóng được tài khoản ngân hàng, không chấm dứt được các hợp đồng đứng tên người đã mất.
Thời hạn và người có trách nhiệm
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có người chết, vợ, chồng hoặc con, cha, mẹ hoặc người thân thích khác của người chết có trách nhiệm đi đăng ký khai tử. Trường hợp không có người thân thích thì đại diện của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm thực hiện.
Quá hạn vẫn đăng ký được, nhưng người có trách nhiệm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, và mọi thủ tục phụ thuộc đều bị lùi theo.
Nơi nộp
Từ 01/7/2025, UBND cấp xã thực hiện đăng ký khai tử cùng với các sự kiện hộ tịch khác, sau khi cấp huyện không còn. Trên thực tế việc đăng ký hộ tịch đã được triển khai không phụ thuộc địa giới hành chính; quy định luật hoá việc này nằm trong Luật Hộ tịch mới có hiệu lực từ 01/3/2027.
Hồ sơ
- Tờ khai đăng ký khai tử theo mẫu;
- Giấy báo tử hoặc giấy tờ khác thay thế giấy báo tử;
- Giấy tờ tuỳ thân của người đi đăng ký.
Giấy báo tử lấy ở đâu
| Nơi chết | Cơ quan cấp giấy báo tử |
|---|---|
| Tại cơ sở y tế | Thủ trưởng cơ sở y tế cấp giấy báo tử |
| Chết tại nhà, chết do tai nạn, chết ngoài cơ sở y tế | Theo quy định về thẩm quyền cấp giấy báo tử; trường hợp chết có nghi vấn hoặc do tai nạn thì cần giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận |
| Người bị Toà án tuyên bố là đã chết | Bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật thay cho giấy báo tử |
Trường hợp chết tại nhà là trường hợp hay lúng túng nhất. Nên hỏi ngay công an cấp xã hoặc trạm y tế nơi cư trú về trình tự cụ thể tại địa phương, thay vì tự đi tìm.
Chuỗi việc sau khi có trích lục khai tử
Xếp theo thứ tự nên làm, vì việc sau phụ thuộc việc trước:
- Xin nhiều bản sao trích lục khai tử. Đây là việc nên làm ngay và làm dư — mỗi thủ tục phía sau đều đòi một bản, và mỗi lần quay lại xin thêm là một lần đi lại.
- Xoá đăng ký thường trú của người đã mất tại công an cấp xã.
- Chế độ tử tuất với cơ quan bảo hiểm xã hội, nếu người mất đang tham gia hoặc đang hưởng chế độ bảo hiểm xã hội. Chế độ này có thời hạn nộp hồ sơ, nên không nên để lâu.
- Bảo hiểm nhân thọ, nếu có hợp đồng — thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm theo thời hạn ghi trong hợp đồng.
- Ngân hàng: thông báo và xử lý tài khoản, sổ tiết kiệm. Tiền trong tài khoản là di sản và phải qua thủ tục thừa kế, không phải cứ có thẻ và mật khẩu là rút được — rút sau khi chủ tài khoản đã mất mà không qua thủ tục là hành vi có rủi ro pháp lý.
- Khai nhận hoặc thoả thuận phân chia di sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng.
- Chấm dứt hoặc chuyển đổi các hợp đồng đứng tên người mất: điện, nước, viễn thông, thuê nhà, bảo hiểm y tế.
- Doanh nghiệp: nếu người mất là thành viên, cổ đông hoặc người đại diện theo pháp luật của một công ty, cần làm thủ tục tương ứng theo pháp luật doanh nghiệp — đây là việc hay bị bỏ quên và gây tê liệt hoạt động công ty.
Ba điều nên biết trước
Trích lục khai tử là giấy tờ dùng nhiều nhất trong nhóm
Khác với giấy khai sinh dùng cả đời, trích lục khai tử được dùng dồn dập trong vài tháng rồi thôi. Xin sẵn nhiều bản ngay từ đầu là cách tiết kiệm thời gian rõ rệt nhất.
Di sản không tự động thuộc về ai
Kể cả khi chỉ có một người thừa kế duy nhất, vẫn phải qua thủ tục khai nhận di sản để có cơ sở sang tên tài sản. Việc chiếm giữ, sử dụng tài sản của người đã mất mà chưa qua thủ tục có thể dẫn tới tranh chấp về sau, kể cả giữa những người trong gia đình.
Nợ cũng nằm trong khối di sản
Người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản nhận được, không phải bằng tài sản riêng của mình. Trước khi nhận di sản, nên tìm hiểu người mất có khoản vay, khoản bảo lãnh nào không — thông tin này thường chỉ lộ ra khi chủ nợ tìm đến.
Hỏi đáp nhanh
Đăng ký khai tử trong bao lâu?
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có người chết. Người có trách nhiệm là vợ, chồng, con, cha, mẹ hoặc người thân thích khác; nếu không có người thân thích thì đại diện của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Quá hạn vẫn đăng ký được nhưng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Người mất tại nhà thì lấy giấy báo tử ở đâu?
Trường hợp chết tại cơ sở y tế thì thủ trưởng cơ sở y tế cấp giấy báo tử. Chết tại nhà hoặc ngoài cơ sở y tế thì theo quy định về thẩm quyền cấp giấy báo tử; trường hợp chết có nghi vấn hoặc do tai nạn cần giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền. Nên hỏi ngay công an cấp xã hoặc trạm y tế nơi cư trú về trình tự tại địa phương.
Sau khi có trích lục khai tử cần làm những gì?
Theo thứ tự: xin nhiều bản sao trích lục; xoá đăng ký thường trú; làm chế độ tử tuất với cơ quan bảo hiểm xã hội; thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ nếu có; xử lý tài khoản ngân hàng; khai nhận hoặc thoả thuận phân chia di sản; chấm dứt hoặc chuyển đổi các hợp đồng đứng tên người mất; và làm thủ tục doanh nghiệp nếu người mất là thành viên, cổ đông hoặc người đại diện theo pháp luật.
Có thể rút tiền trong tài khoản của người đã mất không?
Tiền trong tài khoản là di sản và phải qua thủ tục thừa kế. Việc rút tiền sau khi chủ tài khoản đã mất mà không qua thủ tục, dù có thẻ và mật khẩu, là hành vi có rủi ro pháp lý và có thể dẫn tới tranh chấp với những người thừa kế khác.
Người thừa kế có phải trả nợ thay người đã mất không?
Người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản nhận được, không phải bằng tài sản riêng của mình. Vì vậy trước khi nhận di sản nên tìm hiểu người mất có khoản vay hay khoản bảo lãnh nào không, vì thông tin này thường chỉ lộ ra khi chủ nợ tìm đến.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.